Een feestdag voor onze onbegrijpelijke nabije God

De ​genade​ van de ​Heer​ ​Jezus​ ​Christus, de ​liefde​ van God en de eenheid met de ​heilige​ Geest​ zij met u allen. ( 2 Kor. 13:13)

Beste lezer,

De zondag na Pinksteren heet in veel ‘oude’ kerken zondag Trinitatis. Dan wordt een belangrijk element van ons geloof gevierd en aandacht gegeven, namelijk ons kennen van God als Heilige Drie-eenheid. Het is niet vreemd dat hiervoor juist deze zondag is gekozen. Met Pinksteren, wanneer wij de uitstorting van de Heilige Geest op de gelovigen gedenken, is de verkondiging van ons heil voltooid. De belofte van de Vader, dat is zijn Geest (Joel 2) die ook Jezus had beloofd te zenden wanneer Hij bij de Vader was opgenomen in heerlijkheid (Joh 16:7), is gekomen. Een goed moment in het jaar dus om Jezus, Vader en Geest gezamenlijk te eren en aanbidden. Maar ook een goed moment om weer eens na te denken ‘hoe het zit’ met dat drie-en-één.

In het evangelie, en eigenlijk de hele Bijbel, wordt steeds weer gesproken over God als Vader, Jezus als zoon, en de Heilige Geest van God. Maar het heeft de Kerk wel een paar eeuwen gekost om een beetje kort en bondig te formuleren hoe deze drie bij elkaar horen, hoe zij zich verhouden tot elkaar. Alle drie goddelijk, daar was de Schrift duidelijk over, maar we geloven toch in één God, en niet in drie? Dus hoe moet je dat begrijpen? Het was de Noord-Afrikaanse christen Tertullianus die rond het jaar 200 het woord drie-eenheid (trinitas) bedacht. Eén God in drie personen. Mooi gevonden, maar echt begrijpen doen we daardoor nog weinig. Want wat is dan zo’n persoon?

Het woord persona betekende in die tijd niet individu, zoals wij het nu gebruiken, maar eerder gezicht of masker. In ieder geval heeft het niets met meergodendom te maken. In de oudheid rondom Israel, bij de Grieken en Romeinen, bij de Germanen in onze regio en bij veel andere volken stelde men zich een heel pantheon voor, een groep goden waar van alles omging, liefde en seks, geweld en oorlog, goedheid en bedrog, haat en nijd. Er was totaal geen eenheid, geen ‘één-in-wezen’ zijn. Er was juist strijd en tegengestelde belangen op de godenberg. Weinig anders dan een theater van het ons bekende menselijk gekonkel.

Begrijpen hoe God in zichzelf ‘in elkaar’ zit, dat kunnen we helemaal niet en dat hoeft ook niet. Maar we hebben het getuigenis van onze ervaring en van de Heilige Schrift en die bevestigen elkaar.

God doet zich aan ons kennen als eeuwige, machtige schepper van alles, die ons zijn levensadem inblies. Een echte Vader, naar wie alle vaderschap op aarde genoemd is (Ef 3:14). Wij aardse vaders laten van vaderschap slechts gebrekkig iets zien (en soms zelfs dát niet eens…), maar Hij is de echte, volkomen trouwe, liefhebbende vader, die altijd het beste voor jou wil. In ons gebed mogen wij Hem zó ontmoeten.

Wij kennen Hem in de persoon van Jezus, volkomen mens met ons. Zo zien we dat God geen afstand houdt tot ons leven en lijden, maar er helemaal gelijk aan wil worden (Fil 2:6-8). Hij is onze oudste broer die voor ons opkomt. Hij draagt wat wij niet konden dragen, overwint ons afgekeerd zijn van de Vader door als mens de volmaakte liefdesband met zijn Vader te bewaren tot het uiterste. Zo overwint Hij zonde, schuld en dood, neemt ons als zijn broeders en zusters mee in zijn overwinning en laat ons daarin delen. Zo is Hij het zichtbare beeld van de onzichtbare God, die liefde is (Kol 1:15).

En wij hebben de belofte van de Vader en van Jezus ontvangen: De Geest die God in ons hart brengt, waardoor ons hart verandert, waardoor wij tot echt leven herboren worden (Joh 3). De Geest die onderwijst, troost en helpt, die vrij en blij maakt ondanks alles, die gaven geeft om van te leven, die ons op Jezus wijst, die de Vader en de Zoon verheerlijkt (Joh 14-16). Het is de Geest die waarmaakt wat Jezus heeft beloofd: En zie, Ik ben met u al de dagen tot aan de voleinding der wereld. (Mat 28:20). Want het is de Geest van Jezus en zijn Vader zelf. Eén God.

Begrijpen is onmogelijk, ontvangen in geloof en daaruit leven is geweldig!

Gabriël Jansen
pastoraal werker

(Afbeelding: een deel van de ‘Icoon van de Drievuldigheid’ van Andrei Rubljev, die zich hiervoor liet inspireren door het verhaal van de drie mannen die Abraham bezoeken.)